ACM onderzoekt afsluitbeleid bij betalingsachterstand!
- Hanjo Mastenbroek
- 4 dagen geleden
- 4 minuten om te lezen
Het is nauwelijks voor te stellen wat er gebeurt wanneer een huishouden zonder gas of elektriciteit komt te zitten. Geen verwarming, geen warm water, geen mogelijkheid om te koken. Dat terwijl de energieprijzen al zwaar drukken op het huishoudbudget van veel mensen. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) onderzocht vier grote energieleveranciers naar aanleiding van signalen dat afsluitingen te snel of onterecht plaatsvonden.
De uitkomst? Vattenfall blijkt de regels zorgvuldig toe te passen. Bij Budget Energie, Essent en Energiedirect zijn tekortkomingen vastgesteld. Deze drie leveranciers hebben aangegeven dat zij hun processen gaan aanpassen.
De ACM zag bijvoorbeeld dat Budget Energie in sommige gevallen de afsluitprocedure te snel afrondt. Bij Essent en Energiedirect komt het voor dat gemeenten niet of niet tijdig worden geïnformeerd over huishoudens met betalingsachterstanden. Daardoor blijft passende hulp, zoals schuldhulpverlening, soms uit. Ook informeren deze leveranciers hun klanten niet altijd over de mogelijkheid om afsluiting te voorkomen door zich bij een schuldhulpinstantie aan te melden.
Volgens de ACM is het cruciaal dat gemeenten vroegtijdig worden betrokken. Alleen dan kunnen zij huishoudens begeleiden richting hulp, nog voordat de levering daadwerkelijk wordt stopgezet. De toezichthouder blijft de komende periode volgen of de beloofde verbeteringen worden doorgevoerd en correct worden toegepast.
Juridisch kader: wanneer mag een energieleverancier afsluiten?
Om goed te begrijpen waarom de ACM dit onderzoek uitvoerde, is het belangrijk stil te staan bij het wettelijk kader. Sinds 1 januari 2026 geldt de nieuwe Energiewet. Deze wet bundelt en vervangt de voormalige Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Ook zijn de regels rond afsluiten daarin verduidelijkt en aangescherpt.
Leveranciers mogen de energielevering niet zomaar stopzetten. Er is een strikte volgorde van handelingen vereist. Eerst moet een leverancier meerdere herinneringen sturen. De consument moet daarnaast in de gelegenheid zijn gesteld om een betalingsregeling te treffen.
Als een klant zich heeft aangemeld bij schuldhulpverlening, dan mag een leverancier de levering niet onderbreken zolang die hulp loopt. Ook mag er geen afsluiting plaatsvinden als iemand in het huishouden medische risico’s loopt door het wegvallen van energie, bijvoorbeeld bij gebruik van medische apparatuur. Een verklaring van een arts kan dan bescherming bieden.
Bovendien is sinds de invoering van de nieuwe wet ook bepaald dat afsluiting niet mag wanneer de klant een inhoudelijke klacht heeft ingediend over een factuur. Zolang die klacht in behandeling is, moet het proces worden opgeschort.
Informatie-uitwisseling met gemeenten
De rol van gemeenten is expliciet opgenomen in dit juridische kader. Zodra een leverancier weet dat een klant niet betaalt, moet hij dit melden bij de gemeente. Die melding is geen vrijblijvende stap. Het stelt de gemeente in staat om contact te leggen, hulp aan te bieden of schuldhulpverlening op te starten. Zo wordt geprobeerd een afsluiting in de kiem te smoren.
In de praktijk blijkt dat deze meldingen niet altijd tijdig gebeuren. Juist hierop richt de kritiek van de ACM zich. Gemeenten moeten volgens het wettelijk systeem hun rol kunnen vervullen. Dat lukt alleen als zij tijdig worden geïnformeerd.
Afsluiting als uiterste maatregel
De kern van het wettelijke regime is dat afsluiten het allerlaatste middel is. Pas als alle andere routes zijn bewandeld, mag een leverancier de stekker eruit trekken. Dit betekent dat er ruimte moet zijn geweest voor een regeling. Dat contact gezocht moet zijn. Dat hulpverlening mogelijk was. En dat de klant wist welke rechten en mogelijkheden hij had.
Als aan deze voorwaarden is voldaan, dan mag tot afsluiting worden overgegaan. In veel gevallen is dit niet nodig. Wanneer klanten weten waar zij aan toe zijn, en leveranciers proactief hulp aanbieden, blijkt een oplossing vaak binnen bereik.
De wetgever heeft ervoor gekozen om consumenten in kwetsbare situaties ruim te beschermen. Dat vraagt ook om actieve naleving door de markt. Precies daarop richt zich het toezicht van de ACM.
Gevolgen voor leveranciers en klanten
Voor energieleveranciers betekent dit dat hun procedures waterdicht moeten zijn. Elk dossier moet kunnen aantonen dat de juiste stappen zijn gezet. Dat er herinneringen zijn verzonden, dat contact is gezocht, en dat hulptrajecten zijn gerespecteerd.
Voor klanten betekent dit dat zij bescherming genieten, mits zij op tijd reageren of hulp zoeken. Veel afsluitingen blijken in de praktijk vermijdbaar. Maar dat vergt communicatie, transparantie en samenwerking tussen consument, leverancier en gemeente.
Het ACM-onderzoek laat zien waar het mis kan gaan. Tegelijkertijd biedt het ruimte voor verbetering. De juridische kaders liggen er. Nu is het aan de sector om die correct toe te passen.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wanneer mag mijn energieleverancier mij afsluiten van gas of elektriciteit?
Pas nadat er drie herinneringen zijn gestuurd, geen regeling is getroffen, geen schuldhulpverlening loopt en er geen sprake is van medische risico’s.
Wat moet ik doen als ik een afsluitbrief krijg?
Reageer direct. Vraag om een regeling of meld je aan bij schuldhulpverlening. Lever bewijs aan je leverancier en houd contact.
Wat als iemand in mijn huishouden afhankelijk is van medische apparatuur?
Dan mag de leverancier niet afsluiten. Je hebt wel een verklaring van een arts nodig.
Wie controleert of energieleveranciers zich aan deze regels houden?
Dat doet de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Zij voert onderzoeken uit en kan handhavend optreden.
Kan ik een melding doen als een leverancier zich niet aan de regels houdt?
Ja. Dat kan via ConsuWijzer, het consumentenloket van de ACM.
