Arbeidsinspectie ziet stijging meldingen

In de praktijk zie je het vaker gebeuren. Er wordt meer gewerkt, sectoren draaien op volle toeren, en tegelijk neemt de druk op arbeidsomstandigheden toe. Dat beeld wordt bevestigd door recente cijfers van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Het aantal meldingen is in 2025 opnieuw fors gestegen. Het gaat inmiddels om ongeveer 15.000 meldingen, een stijging van ruim twintig procent ten opzichte van het jaar daarvoor.

Dat is geen kleine verschuiving. Het laat zien dat er iets fundamenteels speelt op de werkvloer. Meldingen gaan over uiteenlopende onderwerpen. Denk aan onveilige werksituaties, arbeidsongevallen of mogelijke overtredingen van arbeidswetgeving. Wat daarbij opvalt is dat niet alleen de incidenten zelf toenemen, maar ook de bereidheid om te melden.

Eigenlijk is dat laatste minstens zo belangrijk. In de praktijk zie je dat werknemers en omstanders vaker aan de bel trekken. Campagnes en toegankelijkere meldmogelijkheden lijken effect te hebben gehad. Zo kunnen meldingen tegenwoordig ook in meerdere talen worden gedaan, wat de drempel verlaagt voor internationale werknemers.

Arbeidsongevallen blijven een belangrijk aandachtspunt

Naast het aantal meldingen valt ook de stijging van arbeidsongevallen op. In 2025 zijn meer dan 4.800 arbeidsongevallen gemeld. Dat is een toename van ongeveer twaalf procent. Vervolgens zijn er bijna 3.000 onderzoeken uitgevoerd.

Stel je voor dat je als werkgever denkt dat alles redelijk op orde is. Procedures liggen vast, instructies zijn gegeven. En toch blijkt uit een inspectie dat er risico’s zijn die in de dagelijkse praktijk over het hoofd worden gezien. Dat is precies waar deze cijfers op wijzen.

De stijging van het aantal ongevallen wordt deels verklaard door:

• Een groeiende beroepsbevolking

• Meer aandacht voor meldplicht

• Betere detectie en registratie van incidenten

  
  

Maar dat is niet het hele verhaal. De Arbeidsinspectie signaleert dat in veel gevallen nog steeds sprake is van tekortkomingen in de naleving van veiligheidsvoorschriften.

Handhaving blijft in meer dan de helft van de gevallen nodig

Wat misschien nog het meest zegt, is het percentage situaties waarin daadwerkelijk wordt gehandhaafd. Bij risicogerichte inspecties wordt in meer dan vijftig procent van de gevallen een maatregel getroffen.

Dat betekent concreet dat:

• Overtredingen regelmatig worden vastgesteld

• Bedrijven niet altijd volledig voldoen aan de geldende regels

• Toezicht en handhaving nog steeds noodzakelijk zijn
  

Het beeld dat ontstaat is genuanceerd. Aan de ene kant is er meer bewustwording en meldingsbereidheid. Aan de andere kant blijven overtredingen bestaan. De Arbeidsinspectie heeft daarom aangegeven dat handhaving voorlopig onmisbaar blijft.

Samenwerking en europese dimensie

Een interessante ontwikkeling is de toenemende focus op internationale samenwerking. In sectoren waar veel grensoverschrijdend werk plaatsvindt, zoals transport en bouw, speelt dit een grote rol.

Er wordt gekeken naar mogelijkheden om arbeidsvoorwaarden binnen de Europese Unie beter op elkaar af te stemmen. Denk bijvoorbeeld aan discussies over minimumloonafspraken in specifieke sectoren.

In de praktijk betekent dit dat nationale handhaving steeds vaker een Europese context krijgt. Voor werkgevers kan dat leiden tot extra complexiteit, zeker wanneer personeel uit verschillende landen wordt ingezet.

Juridische duiding van het wettelijke kader

Na dit nieuwsbeeld ontstaat vanzelf de vraag: hoe zit het juridisch eigenlijk in elkaar? Wanneer wordt handhaving toegepast, en op basis waarvan?

zorgplicht van de werkgever

De kern van het arbeidsrechtelijke kader ligt in de zorgplicht van de werkgever. Deze verplichting is vastgelegd in artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat dat de werkgever moet zorgen voor een veilige werkomgeving.

Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is het minder eenvoudig. De zorgplicht houdt onder meer in dat:

• Werkplekken veilig moeten zijn ingericht

• Werknemers duidelijke instructies moeten krijgen

• Risico’s actief moeten worden geïnventariseerd

Als een werknemer schade lijdt door een arbeidsongeval, wordt al snel gekeken of de werkgever aan deze zorgplicht heeft voldaan. In veel gevallen ligt de bewijslast in belangrijke mate bij de werkgever.

verplichtingen uit de arbeidsomstandighedenwet

Naast het Burgerlijk Wetboek speelt de Arbeidsomstandighedenwet een centrale rol. Deze wet verplicht werkgevers om beleid te voeren gericht op veilige en gezonde arbeidsomstandigheden.

Een belangrijk onderdeel daarvan is de zogenoemde RI&E, de risico-inventarisatie en evaluatie. Werkgevers moeten:

• Risico’s in kaart brengen

• Maatregelen nemen om deze te beperken

• Het beleid regelmatig evalueren

• 
  

In de praktijk zie je dat juist hier knelpunten ontstaan. Een RI&E wordt soms wel opgesteld, maar niet actief gebruikt of bijgewerkt. Tijdens een inspectie kan dat aanleiding zijn voor handhaving.

meldplicht bij arbeidsongevallen

Bij ernstige arbeidsongevallen geldt een meldplicht. Werkgevers moeten dergelijke incidenten direct melden bij de Arbeidsinspectie. Dit volgt uit de Arbeidsomstandighedenwet.

Een ongeval wordt als meldplichtig beschouwd wanneer er sprake is van:

• Dodelijke afloop

• Blijvend letsel

• Opname in een ziekenhuis

• 
  

Als een melding achterwege blijft, kan dat op zichzelf al leiden tot een boete. In de praktijk komt het voor dat achteraf wordt vastgesteld dat een incident meldplichtig was, terwijl dit niet als zodanig was herkend.

handhaving en sancties

De Arbeidsinspectie beschikt over verschillende handhavingsinstrumenten. Afhankelijk van de situatie kan worden gekozen voor:

• Een waarschuwing

• Een eis tot naleving

• Een bestuurlijke boete

• Stillegging van werkzaamheden

  
  

Welke maatregel wordt toegepast, hangt af van de ernst van de overtreding en de omstandigheden van het geval. Daarbij speelt ook mee of eerder overtredingen zijn vastgesteld.

Het is belangrijk om te begrijpen dat handhaving niet alleen bestraffend is. Het doel is in veel gevallen ook om naleving af te dwingen en herhaling te voorkomen.

bestuursrechtelijke basis van handhaving

De bevoegdheden van de Arbeidsinspectie zijn verankerd in de Algemene wet bestuursrecht. Deze wet regelt hoe bestuursorganen besluiten nemen en handhaven.

Denk bijvoorbeeld aan:

• De verplichting om besluiten zorgvuldig voor te bereiden

• Het recht van bedrijven om bezwaar te maken

• De mogelijkheid om beroep in te stellen bij de rechter

  
  

In de praktijk betekent dit dat een opgelegde maatregel niet het einde van het verhaal hoeft te zijn. Er bestaat ruimte om de rechtmatigheid ervan te laten toetsen.

samenloop van civiel recht en bestuursrecht

Wat het onderwerp extra interessant maakt, is de samenloop van verschillende rechtsgebieden. Een arbeidsongeval kan namelijk leiden tot:

• Bestuursrechtelijke handhaving door de Arbeidsinspectie

• Civiele aansprakelijkheid richting de werknemer

  
  

Stel je voor dat een werknemer letsel oploopt. De Arbeidsinspectie kan een overtreding vaststellen en een boete opleggen. Tegelijkertijd kan de werknemer schadevergoeding vorderen op basis van artikel 7:658 BW.

Die combinatie zorgt ervoor dat de gevolgen voor een werkgever aanzienlijk kunnen zijn.

Praktische gevolgen voor werkgevers

In de praktijk zie je dat veel werkgevers wel degelijk aandacht besteden aan arbeidsveiligheid, maar dat de uitvoering soms achterblijft. Procedures bestaan op papier, maar worden niet altijd nageleefd.

De recente cijfers maken duidelijk dat toezicht en handhaving voorlopig een belangrijke rol blijven spelen. Dat heeft een aantal concrete gevolgen:

• Inspecties blijven intensief en risicogericht

• Administratieve verplichtingen worden kritisch beoordeeld

• Meldingen van werknemers krijgen sneller opvolging
  

Het is raadzaam om niet alleen te kijken naar wat formeel verplicht is, maar ook naar hoe beleid in de dagelijkse praktijk wordt toegepast.

Conclusie

De stijging van het aantal meldingen en arbeidsongevallen laat zien dat arbeidsveiligheid nog steeds een actueel thema is. De Arbeidsinspectie blijft daarom actief handhaven.

Tegelijkertijd maakt het wettelijke kader duidelijk dat verantwoordelijkheid in eerste instantie bij de werkgever ligt. De combinatie van civielrechtelijke zorgplicht en bestuursrechtelijke handhaving zorgt voor een stevig juridisch fundament.

In de praktijk komt het neer op een voortdurende balans. Enerzijds is er groeiende bewustwording. Anderzijds blijven risico’s bestaan, en daarmee ook de noodzaak van toezicht.

Faq

Waarom neemt het aantal meldingen bij de Arbeidsinspectie toe?

De stijging hangt samen met betere meldmogelijkheden, meer bewustwording en een groeiende beroepsbevolking.

Wanneer is een arbeidsongeval meldplichtig? Bij dodelijke afloop, blijvend letsel of ziekenhuisopname moet het ongeval direct worden gemeld.

Wat houdt de zorgplicht van de werkgever in? De werkgever moet zorgen voor een veilige werkomgeving, inclusief instructies, toezicht en risicobeheersing.

Welke sancties kan de Arbeidsinspectie opleggen? Dat varieert van waarschuwingen tot boetes en stillegging van werkzaamheden.

Kan een bedrijf bezwaar maken tegen een boete? Ja, op grond van de Algemene wet bestuursrecht kan bezwaar en beroep worden ingesteld.